मुंबई,(नजरकैद न्यूज) – महाराष्ट्रातील वृत्तपत्र क्षेत्र आणि त्यावर अवलंबून असलेल्या हजारो पत्रकार, कर्मचारी व वृत्तपत्र विक्रेत्यांच्या अडचणींचा मुद्दा विधान परिषदेत पुन्हा एकदा चर्चेत आला आहे. आमदार श्रीकांत भारतीय यांनी या विषयावर सभागृहात लक्षवेधी सूचना मांडत सरकारचे लक्ष वेधले. पत्रकार आणि विक्रेत्यांच्या अडचणींवर तातडीने धोरणात्मक निर्णय घ्यावेत, अशी मागणी त्यांनी केली. या मुद्द्यावर सोमवारी सभागृहात सविस्तर चर्चा झाली आणि सरकारनेही सकारात्मक भूमिका घेत लवकरच पत्रकार व विक्रेत्यांसाठीचे महामंडळ कार्यान्वित करण्याची ग्वाही दिली.
विधान परिषदेत प्रश्न मांडला
मुंबई येथे सुरू असलेल्या महाराष्ट्र विधिमंडळाच्या अर्थसंकल्पीय अधिवेशनादरम्यान सोमवार (९ मार्च) रोजी विधान परिषदेत हा महत्त्वाचा मुद्दा उपस्थित करण्यात आला. लक्षवेधी सूचनेद्वारे आमदार श्रीकांत भारतीय यांनी राज्यातील नोंदणीकृत वृत्तपत्रे, त्यात कार्यरत पत्रकार तसेच वृत्तपत्र विक्रेत्यांना भेडसावणाऱ्या अडचणी सभागृहासमोर मांडल्या.
कोरोना महामारीनंतर वृत्तपत्र क्षेत्रात मोठे आर्थिक संकट निर्माण झाले असल्याचे त्यांनी नमूद केले. वृत्तपत्रांचा खप मोठ्या प्रमाणावर घटल्यामुळे पत्रकार, कर्मचारी आणि विक्रेत्यांवर आर्थिक दबाव निर्माण झाला आहे, असे त्यांनी स्पष्ट केले.
माध्यमांची भूमिका अधोरेखित
सभागृहात बोलताना भारतीय म्हणाले की, माध्यम क्रांतीनंतर समाजातील विविध घटना, प्रश्न, सरकारी धोरणे आणि लोकांच्या समस्या सर्वसामान्यांपर्यंत पोहोचविण्यात वृत्तपत्रांची भूमिका अत्यंत महत्त्वाची आहे. डिजिटल माध्यमांचा विस्तार झाला असला तरी वृत्तपत्रांची विश्वासार्हता आजही कायम आहे.
मात्र कोरोना महामारीनंतर वृत्तपत्रांच्या खपात जवळपास ५० टक्क्यांपर्यंत घट झाली आहे. याचा परिणाम थेट वृत्तपत्र उद्योगाशी संबंधित असलेल्या हजारो कुटुंबांवर झाला आहे. त्यामुळे या क्षेत्राच्या टिकावासाठी सरकारने सकारात्मक भूमिका घेत उपाययोजना करणे आवश्यक आहे, असे त्यांनी सांगितले.
महामंडळ स्थापन करण्याची मागणी
१० ऑक्टोबर २०२४ रोजी राज्य सरकारने पत्रकार आणि वृत्तपत्र विक्रेत्यांसाठी स्वतंत्र महामंडळ स्थापन करण्याची घोषणा केली होती. मात्र अद्याप हे महामंडळ प्रत्यक्षात कार्यान्वित झालेले नाही. त्यामुळे ते नेमके कधी सुरू होणार आणि पत्रकार-विक्रेत्यांच्या प्रलंबित मागण्यांवर सरकार कधी निर्णय घेणार, असा थेट सवाल आमदार श्रीकांत भारतीय यांनी सभागृहात उपस्थित केला.
तसेच राज्य अधिस्वीकृती समितीचे अध्यक्ष यदु जोशी आणि महाराष्ट्र राज्य मराठी पत्रकार संघाचे प्रदेशाध्यक्ष वसंत मुंडे यांनी या विषयावर सातत्याने सरकारकडे पाठपुरावा केल्याचा उल्लेखही त्यांनी केला.
सरकारची सकारात्मक भूमिका
या प्रश्नावर उत्तर देताना मंत्री आशिष शेलार यांनी सांगितले की, आमदार श्रीकांत भारतीय यांनी अत्यंत महत्त्वाचा विषय सभागृहासमोर आणला आहे. समाजातील विविध घटना लोकांपर्यंत पोहोचविण्यात माध्यमांची भूमिका अत्यंत महत्त्वाची आहे आणि लोकशाही व्यवस्थेत माध्यमांना चौथा स्तंभ म्हणून मान्यता आहे.
कोरोना महामारीनंतर या क्षेत्रात अनेक अडचणी निर्माण झाल्या आहेत, हे सरकार मान्य करते. त्यामुळे पत्रकार आणि वृत्तपत्र विक्रेत्यांसाठी जाहीर केलेली महामंडळे पुढील अधिवेशनापूर्वी कार्यान्वित करण्यासाठी आवश्यक प्रशासकीय प्रक्रिया पूर्ण करण्यात येईल, अशी ग्वाही त्यांनी दिली.
तसेच पत्रकार संघटना, संबंधित विभागांचे अधिकारी आणि लोकप्रतिनिधी यांच्या उपस्थितीत स्वतंत्र बैठक घेऊन पत्रकार व विक्रेत्यांच्या प्रलंबित मागण्यांवर चर्चा करून निर्णय घेतला जाईल, असेही त्यांनी स्पष्ट केले.
अन्य आमदारांचाही सहभाग
या चर्चेत आमदार संजय खोडके आणि सतेज पाटील यांनीही सहभाग घेत पत्रकार आणि वृत्तपत्र विक्रेत्यांच्या अडचणींबाबत आपली मते मांडली. माध्यम क्षेत्रातील समस्या सोडवण्यासाठी सरकारने ठोस पावले उचलावीत, अशी मागणी त्यांनीही केली.
विधान परिषद उपसभापती निलम गोऱ्हे यांनीही चर्चेत हस्तक्षेप करत पत्रकारांच्या कल्याणासाठी राबविण्यात येणाऱ्या योजनांबाबत सरकारने अधिक संवेदनशीलतेने विचार करण्याची गरज व्यक्त केली.
विशेषतः बाळशास्त्री जांभेकर सन्मान योजनेतील वयोमर्यादा आणि सलग सेवेसंबंधीच्या अटींचा पुनर्विचार करून अधिकाधिक पत्रकारांना त्याचा लाभ मिळावा, यासाठी स्वतंत्र उपसमिती स्थापन करण्याचा विचार करावा, असे त्यांनी सुचविले.
वसंत मुंडे यांच्या यात्रेचा उल्लेख
या चर्चेदरम्यान आमदार श्रीकांत भारतीय यांनी महाराष्ट्र राज्य मराठी पत्रकार संघाचे प्रदेशाध्यक्ष वसंत मुंडे यांच्या पुढाकाराचाही विशेष उल्लेख केला. विधानसभा निवडणुकीपूर्वी वसंत मुंडे यांनी नागपूर येथील दीक्षाभूमीपासून मंत्रालय, मुंबईपर्यंत सुमारे सहा हजार किलोमीटरची पत्रकार संवाद यात्रा काढली होती.
या यात्रेद्वारे वृत्तपत्रात काम करणारे पत्रकार आणि वृत्तपत्र विक्रेते यांच्या समस्या राज्य सरकारसमोर मांडण्यात आल्या होत्या. या ऐतिहासिक यात्रेमुळे माध्यम क्षेत्रातील अनेक प्रश्न ऐरणीवर आले आणि त्यानंतर सरकारने पत्रकार व विक्रेत्यांसाठी महामंडळ स्थापन करण्याची घोषणा केली होती, असा उल्लेखही सभागृहात करण्यात आला.
माध्यम क्षेत्रातून स्वागत
दरम्यान, पत्रकार आणि वृत्तपत्र विक्रेत्यांच्या प्रश्नांवर सभागृहात ठामपणे आवाज उठवल्याबद्दल आमदार श्रीकांत भारतीय यांच्या पुढाकाराचे माध्यम क्षेत्रातून स्वागत करण्यात येत आहे.
त्यांच्या हस्तक्षेपामुळे हा मुद्दा विधिमंडळाच्या पातळीवर चर्चेला आला असून सरकारकडून सकारात्मक भूमिका जाहीर झाली आहे.
अपेक्षा वाढल्या
सरकारने दिलेल्या आश्वासनानुसार पत्रकार आणि वृत्तपत्र विक्रेत्यांसाठीची महामंडळे लवकरच कार्यान्वित झाली आणि प्रलंबित मागण्यांवर ठोस निर्णय झाले, तर राज्यातील माध्यम क्षेत्राशी संबंधित हजारो पत्रकार, कर्मचारी आणि विक्रेत्यांना त्याचा मोठा लाभ होईल, अशी अपेक्षा व्यक्त केली जात आहे.
माध्यम क्षेत्राच्या बळकटीसाठी सरकारने लवकरात लवकर ठोस निर्णय घ्यावेत, अशी अपेक्षा पत्रकार संघटनांकडून व्यक्त करण्यात येत आहे.
