भारतीय प्रजासत्ताक दिन आपण दर वर्षी २६ जानेवारी रोजी साजरा केला जातो. आपल्या देशाचा राष्ट्रीय दिन असून एकप्रकारचा राष्ट्रीय उत्सवचं आहे. आज आपण प्रजासत्ताक दिन २६ जानेवारी रोजी का पाळला जातो, या दिवसाचे काय महत्व आहे, राष्ट्रीय सण का म्हणून आपण प्रजासत्ताक दिवस मानतो या बाबत संपूर्ण माहिती वाचूया…
भारतात दरवर्षी २६ जानेवारी रोजी पाळला जाणारा राष्ट्रीय दिवस म्हणजे भारताचा प्रजासत्ताक दिन होय. भारतीय घटनेचे शिल्पकार डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर यांनी भारताचे संविधान समितीने २६ नोव्हेंबर १९४९ रोजी स्वीकारले व २६ जानेवारी १९५० रोजी पासून भारतीय संविधान अंमलात आले.या सुवर्णक्षणाला आठवण म्हणून २६ जानेवारी हा दिवस राज्यघटना अंमलात आणण्यासाठी निवडण्यात आला तेव्हा पासून आजच्या दिवशी प्रजासत्ताक दिवस साजरा केला जातो.
या दिवशी देशभरात भारताच्या राष्ट्रध्वजाचे आरोहण होऊन राष्ट्रध्वजाला वंदना दिली जाते,भारताचे राष्ट्रगीत म्हटले जाते आणि आदर व्यक्त केला जातो. हा दिवस आपल्या देशातील सुवर्ण दिन आहे. या दिवसाची प्राप्ती हजारो देशभक्तांच्या बलिदानातून झाली होती. या दिवशी शाळा महाविद्यालयांमध्ये भाषणाचे आयोजित केले जाते, देशभक्तीपर गीत, सांस्कृतिक कार्यक्रमांनी प्रजासत्ताक दिन साजरा होतो.
इतिहास….
भारतावर ब्रिटिशांचे राज्य होतं, अगणित शूरवीरांनी स्वातंत्र्य लढ्यात बलिदान देऊन ब्रिटीश राजवटीपासून स्वातंत्र्य मिळविण्यासाठी शहीद झाले आहे. भारताला ब्रिटिश राजवटीपासून १५ ऑगस्ट १९४७ ला स्वातंत्र्य मिळाले.यामागे भारताचा स्वातंत्र्य लढा आणि त्यातील महात्मा गांधी यांच्या अहिंसा पद्धतीचा मोठा सहभाग आहे. तेव्हा स्वतंत्र भारताला स्वतःचे संविधान नव्हते. भारताचेमात्र कायदे हे भारतीय राज्यशासनाच्या १९३५ सालच्या कायद्यावर आधारित होते.
२९ ऑगस्ट १९४७ रोजी डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर यांच्या अध्यक्षतेखाली स्वतंत्र भारताचे संविधान तयार करण्यासाठी मसूदा समिती स्थापना केली गेली.या समितीने संविधानाचा मसुदा तयार करून तो सभेपुढे ४ नोव्हेंबर १९४७ रोजी सादर केला. या सभेने सार्वजनिक चर्चेसाठी सभागृहात हा प्रस्ताव १६६ दिवसांसाठी खुला केला आणि २ वर्ष,११ महिने आणि १८ दिवसाच्या कालावधी नंतर समितीने हा मसुदा अंतिम केला. बरेचसे विचार विमर्श आणि सुधारणा केल्यानंतर समितीच्या ३०८ सद्स्यांनी दोन हस्तलिखित प्रती (हिंदी आणि इंग्रजी) २४ जानेवारी १९५० रोजी स्वाक्षरांकित केल्या. दोन दिवसानंतर हे भारतीय संविधान संपूर्ण राष्ट्रासाठी लागू करण्यात आले. भारताच्या संविधानाच्या निमित्ताने भारताचा प्रजासत्ताक दिन हा साजरा करण्यात येऊ लागला.
राष्ट्रीय उत्सव
भारतातील सर्व शाळा आणि महाविद्यालये तसेच शासकीय संस्था, खाजगी संस्था, ग्रामपंचायती अशा विविध ठिकाणी २६ जानेवारी रोजी ध्वजवंदन केले जाते आणि भारतीय संविधानाप्रती आदर व्यक्त केला जातो.
