Spread the love

Milk Adulteration in Maharashtra महाराष्ट्राच्या पावसाळी अधिवेशनात आमदार गोपीचंद पडळकर यांनी विधानभवनात दुधात भेसळ कशी केली जाते याचे थेट प्रात्यक्षिक दाखवले. सरकारला कठोर कारवाईची मागणी.Milk Adulteration in Maharashtra

महाराष्ट्र पशुसंवर्धन विभाग (AHD Maharashtra) अधिक माहितीसाठी खालील लिंक वर क्लिक करा

https://ahd.maharashtra.gov.in

NDDB – National Dairy Development Board (राष्ट्रीय दुग्ध विकास बोर्ड)

https://www.nddb.coop

Maharashtra Monsoon Session विधानभवनात काय घडलं?

महाराष्ट्राच्या पावसाळी अधिवेशनात एक वेगळाच प्रकार घडला.(BJP) भाजप आमदार गोपीचंद पडळकर (Gopichand padalkar) आणि रयत क्रांती संघटनेचे नेते सदाभाऊ खोत (sadabhau khoth) यांनी विधानभवनाच्या प्रांगणात दुधात भेसळ कशी केली जाते, याचे थेट प्रात्यक्षिक सादर केले.

पडळकर यांनी मिक्सर, पाणी, चुना आणि विविध केमिकल्सच्या साहाय्याने दाखवले की, दूध भेसळ कशी केली जाते. त्यांच्या म्हणण्यानुसार, मुंबई, पुणे, नागपूरसारख्या शहरांमध्ये सर्रास भेसळीचे दूध नागरिकांना दिले जात आहे, जे कॅन्सरसारख्या गंभीर रोगांना कारणीभूत ठरते.Milk Adulteration in Maharashtra

“शेतकरी दुधात भेसळ करत नाही, पण काही दूध माफियांचं जाळं तयार झालं आहे. सरकारने भेसळ करणाऱ्यांवर कठोर कारवाई केली पाहिजे,” — गोपीचंद पडळकर

सदाभाऊ खोत काय म्हणाले?

सदाभाऊ खोत यांनी राज्यातील दूध उत्पादनाची आकडेवारी मांडली आणि भेसळीच्या संदर्भात गंभीर चिंता व्यक्त केली.

गायीचे दूध: १.२५ कोटी लीटर

म्हशीचे दूध: ८० ते ९० लाख लीटर

पॅकिंगद्वारे वितरण: ७० लाख लीटर

“दूध माफिया लोक शेतकऱ्यालाही लुटतात आणि ग्राहकांनाही. अशांना जन्मठेपेची शिक्षा झाली पाहिजे,” — सदाभाऊ खोत

Milk Adulteration in Maharashtra: का झाली ही मागणी?

लोकांच्या आरोग्याशी थेट खेळ

शेतकऱ्याला योग्य दर न मिळणे

लहान मुलांचे आरोग्य धोक्यात

कॅन्सर व इतर रोगांची वाढ

सरकारकडे ठाम मागणी:

भेसळ करणाऱ्यांना जन्मठेपेची शिक्षा

फूड ट्रक तपासणी वाढवावी

ग्राहकांचे आणि शेतकऱ्यांचे संरक्षण

Milk Adulteration in Maharashtra

भेसळ दुधाचे होणारे परिणाम (Effects of Adulterated Milk):

1. कॅन्सरचा धोका वाढतो

दुधात भेसळीसाठी वापरले जाणारे केमिकल्स (जसे की डिटर्जंट, फॉर्मेलिन, यूरिया) हे शरीरातील पेशींवर गंभीर परिणाम करतात. दीर्घकाळ अशा दुधाचे सेवन केल्यास कॅन्सरसारखा जीवघेणा रोग होऊ शकतो.

2. पचनतंत्रावर वाईट परिणाम

भेसळीचे दूध हे जठरासंबंधी समस्या निर्माण करते. उलटी, मळमळ, जुलाब किंवा अन्न न पचणे यासारख्या त्रासांची शक्यता वाढते.

3. लहान मुलांच्या वाढीवर परिणाम

बालकांना दिले जाणारे भेसळीचे दूध त्यांच्या मानसिक आणि शारीरिक विकासावर विपरीत परिणाम करू शकते. हाडं कमजोर होणे, वजन न वाढणे, रोगप्रतिकारशक्ती कमी होणे असे परिणाम होतात.Milk Adulteration Effects, Fake Milk Health Risk

4. किडनी आणि यकृतावर दुष्परिणाम

भेसळीच्या दुधात असणारे युरिया, सोडा, स्टार्च इ. पदार्थ मूत्रपिंड (किडनी) आणि यकृतावर मोठा ताण टाकतात. त्यामुळे किडनी फेल होण्याचा धोका वाढतो.

5. त्वचाविकार आणि अ‍ॅलर्जी

डिटर्जंट किंवा इतर रसायनांमुळे काही लोकांना त्वचेवर पुरळ, खाज, अ‍ॅलर्जी होऊ शकते.

6. गर्भवती महिलांवर परिणाम

गर्भवती महिलांनी भेसळीचे दूध घेतल्यास गर्भातील बाळावर परिणाम होण्याची शक्यता असते, तसेच त्यांच्या स्वतःच्या आरोग्यावरही दुष्परिणाम होतात.

7. हाडे आणि दात कमकुवत होणे

भेसळीच्या दुधात कॅल्शियमचे प्रमाण कमी असल्याने हाडे ठिसूळ होतात आणि दात लवकर खराब होतात.Milk Adulteration Effects, Fake Milk Health Risk

महाराष्ट्रातील दूध उत्पादन संदर्भातील अद्ययावत माहिती खाली दिली आहे. ही माहिती सरकारी स्रोत (NABARD, AHD Maharashtra, NDDB इ.) व विधानभवनात मांडलेल्या आकडेवारीनुसार आधारित आहे:

महाराष्ट्रातील वार्षिक दूध उत्पादन (2024-2025 अंदाजे):

प्रकार दररोजचे उत्पादन वार्षिक अंदाजे उत्पादन

गायीचे दूध – 1.25 कोटी लिटर – 456 कोटी लिटर
म्हशीचे दूध – 80-90 लाख लिटर – 292 कोटी लिटर
शेळी इतर दूध – 5-6 लाख लिटर – 18 कोटी लिटर
एकूण – 2 कोटी लिटर/दिवस – 766 कोटी लिटर/वर्ष

दूध उत्पादनातील महत्त्वाचे मुद्दे:

महाराष्ट्र हे देशातील सातवे सर्वाधिक दूध उत्पादक राज्य आहे.

राज्यातील प्रमुख दूध उत्पादक जिल्हे: सांगली, कोल्हापूर, सोलापूर, सातारा, पुणे, औरंगाबाद 60-65% दूध दुध संघांमार्फत / डेअरीमार्फत संकलित होते, उर्वरित थेट विक्री किंवा इतर उपयोगासाठी वापरले जाते.

दूधाचा वापर कसा होतो?

पॅकेट दूध (अमूल, वारणा, चितळे, इत्यादी): ~70 लाख लिटर/दिवस घरोघरी थेट विक्री तूप, चीज, श्रीखंड, दूध पावडर यासाठी मोठ्या प्रमाणावर वापर हॉटेल, बेकरी, मिठाई दुकाने

दुधात भेसळीची शक्यता कुठे?

थेट विक्रेत्यांकडून मिळणाऱ्या दूधात भेसळीचे प्रमाण जास्त असते.कमिशनसाठी दुधात पाणी, स्टार्च, डिटर्जंट, युरिया मिसळण्याचे प्रकार वाढले आहेत.