नवी दिल्ली : रिझर्व्ह बँक ऑफ इंडिया (RBI) ने क्रेडिट कार्ड जारी करणे आणि ऑपरेशन्स संदर्भात काही महत्त्वपूर्ण मार्गदर्शक तत्त्वे जारी केली आहेत. या मार्गदर्शक तत्त्वांना भारतीय रिझर्व्ह बँक दिशानिर्देश, 2022 असे नाव देण्यात आले आहे. ही मार्गदर्शक तत्त्वे 1 जुलै 2022 पासून लागू होतील. या मार्गदर्शक तत्त्वांचे क्रेडिट कार्ड नियम आणि नियम भारतात कार्यरत असलेल्या सर्व अनुसूचित बँका (पेमेंट बँका, राज्य सहकारी बँका आणि जिल्हा मध्यवर्ती सहकारी बँका वगळता) आणि NBFCs यांना लागू होतील.
क्रेडिट कार्ड कंपन्यांसाठी नियम
या मार्गदर्शक तत्त्वांनुसार, कार्ड जारी करणारी कंपनी किंवा बँक क्रेडिट कार्ड खाते बंद करण्यास विलंब करत असल्यास, त्यांना कार्डधारकाला दंड भरावा लागेल.
क्रेडिट कार्ड बंद करण्याबाबत आरबीआयचे नियम खालीलप्रमाणे आहेत:
अ) आरबीआय मार्गदर्शक तत्त्वे सांगतात की जर क्रेडिट कार्ड धारकाने सर्व देय रक्कम भरली असेल तर क्रेडिट कार्ड बंद करण्याच्या विनंतीवर सात दिवसांच्या आत प्रक्रिया करणे आवश्यक आहे.
ब) क्रेडिट कार्ड बंद झाल्याबद्दल कार्डधारकाला एसएमएस किंवा ईमेलद्वारे त्वरित कळवावे.
(c) या सूचनांमध्ये असे नमूद केले आहे की कंपन्या कार्डधारकांना पोस्टाने किंवा अन्यथा बंद करण्याच्या विनंत्या पाठवण्यास भाग पाडू शकत नाहीत. यामुळे विनंती प्राप्त होण्यास विलंब होऊ शकतो.
(d) जर कार्ड जारी करणारी कंपनी किंवा बँकेने सात कामकाजाच्या दिवसांत क्रेडिट कार्ड बंद करण्याची प्रक्रिया पूर्ण केली नाही, तर त्यांना खाते बंद होईपर्यंत दररोज 500 रुपये दंड भरावा लागेल.
हे नियम देखील जाणून घ्या
आरबीआयच्या मार्गदर्शक तत्त्वांनुसार, क्रेडिट कार्ड एका वर्षापेक्षा जास्त काळ वापरत नसल्यास, क्रेडिट कार्ड जारीकर्ता कार्डधारकाला सूचित केल्यानंतर क्रेडिट कार्ड खाते बंद करण्याची प्रक्रिया सुरू करू शकतो.
त्याच वेळी, कार्डधारकाने 30 दिवसांच्या आत उत्तर न दिल्यास, सर्व बिले मंजूर झाल्यास कार्ड जारीकर्ता कार्ड बंद करू शकतो. कार्ड जारीकर्त्याने कार्ड बंद झाल्यानंतर 30 दिवसांच्या आत क्रेडिट माहिती कंपनीला सूचित केले पाहिजे.
आरबीआयने म्हटले आहे की क्रेडिट कार्ड खाते बंद करताना, क्रेडिट कार्ड खात्यात काही क्रेडिट शिल्लक असल्यास, ते कार्डधारकाच्या बँक खात्यात हस्तांतरित करावे लागेल.
