मुंबई, (नजरकैद न्यूज):-देशात भाडेकरू आणि घरमालक यांच्यात वारंवार होणारे वाद टाळण्यासाठी सरकारने नवीन भाडे नियम 2026 लागू करण्याची प्रक्रिया सुरू केली आहे. या नियमांमुळे भाडे व्यवहार अधिक पारदर्शक आणि कायदेशीर होणार असून घरमालक आणि भाडेकरू दोघांचेही हक्क आणि जबाबदाऱ्या स्पष्ट करण्यात आल्या आहेत.
धक्कादायक :इन्स्टावर ओळख, नववीतील मुलीला नदीकाठी नेऊन दोघांचा अत्याचार; मोबाईलमध्ये काढले व्हिडिओ...
या नव्या नियमांमध्ये डिपॉझिटची मर्यादा, भाडेवाढीचे नियम, डिजिटल करार, गोपनीयतेचे संरक्षण आणि दुरुस्तीची जबाबदारी यासारख्या महत्त्वाच्या बाबींचा समावेश आहे. त्यामुळे घरमालकांच्या मनमानीवर काही प्रमाणात नियंत्रण येणार असून भाडेकरूंनाही कायदेशीर संरक्षण मिळणार आहे.
महत्वाची बातमी : तुमचं रेशन कार्ड रद्द होऊ शकतं? १ एप्रिल २०२६ पासून नवे नियम लागू; ७० लाख कार्ड रद्द होण्याची शक्यता
करार न केल्यास पाच हजारांचा दंड
नवीन भाडे नियमांनुसार घरमालक आणि भाडेकरू यांच्यात अधिकृत भाडेकरार करणे बंधनकारक असणार आहे. या करारामध्ये भाड्याची रक्कम, डिपॉझिट, कराराचा कालावधी आणि इतर अटी स्पष्टपणे नमूद कराव्या लागतील.
जर घरमालकाने अधिकृतपणे भाडेकरार नोंदवला नाही तर त्याला पाच हजार रुपयांपर्यंत दंड भरावा लागू शकतो. वारंवार नियमांचे उल्लंघन झाल्यास हा दंड अधिक वाढू शकतो.
घरमालक किती डिपॉझिट घेऊ शकतो?
नवीन नियमांमध्ये डिपॉझिटवरही मर्यादा घालण्यात आली आहे. घरमालक सुरक्षा ठेव म्हणून दोन महिन्यांपेक्षा जास्त भाडे घेऊ शकत नाही.
उदाहरणार्थ, एखाद्या घराचे भाडे महिन्याला 10 हजार रुपये असेल तर घरमालक जास्तीत जास्त 20 हजार रुपये डिपॉझिट घेऊ शकतो.
मात्र व्यावसायिक मालमत्तेसाठी हा नियम वेगळा असून सहा महिन्यांच्या भाड्याएवढे डिपॉझिट घेण्याची परवानगी आहे.
अचानक भाडेवाढीला लागणार ब्रेक
नवीन नियमांनुसार घरमालकाला अचानक भाडेवाढ करता येणार नाही. भाडेवाढ करण्यासाठी किमान 90 दिवस आधी भाडेकरूला लेखी सूचना देणे आवश्यक असेल.
तसेच भाडेवाढीचा नियम भाडेकरारात स्पष्ट नमूद करावा लागणार आहे. जर घरमालकाने अचानक भाडेवाढ केली तर भाडेकरू प्रशासनाकडे तक्रार करू शकतो.
भाडेकरूंना मिळणार अधिक संरक्षण
नवीन भाडे नियमांमुळे भाडेकरूंना मोठे संरक्षण मिळणार आहे. घरमालकाला भाडेकरूला कधीही जबरदस्तीने घरातून बाहेर काढता येणार नाही.
तसेच भाडेकरूंना घर सोडण्यासाठी दबाव टाकण्यासाठी घरमालक पाणी, वीज किंवा इतर सेवा बंद करू शकत नाही. असे केल्यास घरमालकावर कायदेशीर कारवाई होऊ शकते.
घरमालकाला घराची तपासणी करायची असल्यास किमान 24 तास आधी भाडेकरूला माहिती देणे आवश्यक आहे. यामुळे भाडेकरूंच्या गोपनीयतेचे संरक्षण होणार आहे.
तसेच भाडेकरू ठेवताना पोलिस पडताळणी करणेही आवश्यक करण्यात आले आहे.
घरातील दुरुस्तीबाबत नियम
घरातील नळ, वीज, पाइपलाइन किंवा इतर किरकोळ समस्या असल्यास भाडेकरू घरमालकाला याची माहिती देऊ शकतो.
नियमांनुसार घरमालकाने 30 दिवसांच्या आत दुरुस्ती करणे आवश्यक आहे. जर घरमालकाने दुरुस्ती केली नाही तर भाडेकरू स्वतः ती दुरुस्ती करून त्याचा खर्च भाड्यातून वजा करू शकतो.
घरमालकांनाही मिळणार संरक्षण
नवीन नियम फक्त भाडेकरूंसाठीच नाहीत तर घरमालकांनाही संरक्षण देतात. भाडेकरूने कराराचे उल्लंघन केले किंवा भाडे दिले नाही तर घरमालक भाडे प्राधिकरण किंवा संबंधित प्रशासनाकडे तक्रार करू शकतो.
या तक्रारीवर 60 दिवसांच्या आत निर्णय देण्याची व्यवस्था करण्यात आली आहे. त्यामुळे घरमालकांना वर्षानुवर्षे न्यायालयात चकरा माराव्या लागणार नाहीत.
तसेच डिजिटल भाडेकरारामुळे बनावट कागदपत्रे, ओळखपत्रे किंवा दीर्घकाळ भाडे न देणाऱ्या भाडेकरूंशी संबंधित समस्या कमी होण्याची शक्यता आहे.
दोघांवरही असणार जबाबदाऱ्या
2026 च्या नव्या नियमांनुसार घरमालक आणि भाडेकरू दोघांनीही 60 दिवसांच्या आत भाडेकरार करून त्याची ऑनलाइन नोंदणी करणे आवश्यक आहे.
भाडेकरू ठेवताना त्याची माहिती जवळच्या पोलिस स्टेशनमध्ये देऊन पडताळणी करणे आवश्यक आहे.
सरकारने या नियमांद्वारे भाडेकरू आणि घरमालक दोघांचेही हित जपण्याचा प्रयत्न केला आहे. मात्र अनेक शहरांमध्ये अजूनही हे नियम काटेकोरपणे पाळले जात नाहीत. त्यामुळे हे नियम प्रभावीपणे लागू होणे महत्त्वाचे ठरणार आहे.
