नवी दिल्ली : असंघटित क्षेत्रातील कामगारांसाठी सरकारने ई-श्रम पोर्टल सुरू केले आहे. देशातील प्रत्येक कामगाराची नोंद या पोर्टलच्या माध्यमातून ठेवली जाईल. कामगार मंत्रालयाने सांगितले की, आतापर्यंत 1 कोटीहून अधिक असंघटित क्षेत्रातील कामगारांनी ई-श्रम पोर्टलवर आपली नोंदणी केली आहे.
मंत्रालयाने म्हटले आहे की स्थलांतरित कामगारांच्या नोंदणी सुविधेसाठी 26 ऑगस्ट 2021 रोजी लॉन्च झाल्यापासून लोकांनी या ई-श्रम पोर्टलकडे खूप लक्ष दिले आहे. मंत्रालयाने सांगितले की सुमारे 24 दिवसात 1 कोटीहून अधिक कामगारांनी या पोर्टलवर आपली नोंदणी केली आहे.
असंघटित कामगारांसाठी पहिला राष्ट्रीय डेटाबेस
हे पोर्टल बांधकाम, परिधान उत्पादन, मत्स्यपालन, प्लॅटफॉर्मचे काम, स्ट्रीट वेंडिंग, घरगुती काम आणि वाहतूक इत्यादी असंघटित क्षेत्रातील कामगारांसाठी सर्वसमावेशक डेटाबेस तयार करण्याच्या दिशेने पहिले पाऊल आहे. स्थलांतरित कामगारांचा मोठा भाग या असंघटित क्षेत्रात काम करतो.
कामगारांना 2 लाखांपर्यंत लाभ मिळेल
या पोर्टलवर नोंदणी केल्याने असंघटित क्षेत्रातील कामगारांना विविध कल्याणकारी कार्यक्रम आणि कामगारांसाठी केलेले विविध अधिकार मिळतील. या पोर्टलवर नोंदणीकृत कर्मचारी कायमचे अपंगत्व आणि मृत्यू झाल्यास 2 लाख रुपयांपर्यंत आणि आंशिक अपंगत्व असल्यास 1 लाख रुपयांपर्यंतच्या मदतीसाठी पात्र असेल.
हे स्थलांतरित कामगार आता ई-श्रम पोर्टलवर नोंदणीद्वारे विविध सामाजिक सुरक्षा आणि रोजगार आधारित योजनांचा लाभ घेऊ शकतात.
38 कोटी मजूर जोडण्याचे लक्ष्य आहे
आर्थिक सर्वेक्षण 2019-20 नुसार देशात अंदाजे 38 कोटी असंघटित कामगार (UW) आहेत, ज्यांना या पोर्टलवर नोंदणी करण्याचे लक्ष्य ठेवण्यात आले आहे.
मंत्रालयाने सांगितले की, आतापर्यंत 1,03,12,095 कर्मचाऱ्यांनी पोर्टलवर नोंदणी केली आहे. यापैकी सुमारे 43 टक्के लाभार्थी महिला आणि 57 टक्के पुरुष आहेत.
बहुतांश नोंदणी ‘या’ राज्यांतून येतात
मंत्रालयाच्या ताज्या आकडेवारीनुसार, सर्वाधिक नोंदणी बिहार, ओडिशा, उत्तर प्रदेश आणि पश्चिम बंगालमधून झाली आहे. तथापि, असेही म्हटले गेले आहे की लहान राज्ये आणि केंद्रशासित प्रदेशांमध्ये स्वाभाविकपणे नोंदणीची संख्या कमी असेल. परंतु या मोहिमेला केरळ, गुजरात, उत्तराखंड, मेघालय, मणिपूर, अरुणाचल प्रदेश, लडाख, जम्मू आणि काश्मीर आणि चंदीगडसारख्या राज्ये आणि केंद्रशासित प्रदेशांमध्ये अधिक गती मिळणे आवश्यक आहे.
