नवी दिल्ली : मागील गेल्या काही काळात बनावट नोटा मोठ्या प्रमाणात बाजारात आणल्या गेल्या आहे. अनेक ठिकाणी बनावट नोटा आढळून आल्या आहेत. सध्या रोखीच्या वापरामुळे लोकांना व्यवहार करणे सोपे जाते. मात्र, तुमच्याकडे असलेली रोकड खरी आहे की बनावट हे तुम्हाला माहीत आहे का? तुमच्या खिशात पडलेली 100 रुपयांची नोट खरी आहे की खोटी हे आम्ही तुम्हाला सांगणार आहोत. वास्तविक, लोकांना खऱ्या नोटा आणि बनावट नोटा कशा ओळखायच्या हे माहित असले पाहिजे. तुमच्याकडे असलेली नोट खरी आहे की खोटी हे तुम्हाला कसे कळेल ते आम्हाला कळवा…
धागा तपासा
सिक्युरिटी थ्रेड हा चलनी नोटमध्ये एम्बेड केलेला उभा धागा आहे. नोट तिरपा झाल्यावर तिचा रंग बदलतो आणि नोटेचे मूल्य त्यावर छापले जाते. धाग्याचा रंग तपासा आणि वाकल्यावर रंग बदलतो याची खात्री करा. जर धागा रंग बदलत नसेल किंवा गहाळ असेल तर ती बनावट नोट असण्याची शक्यता आहे.
वॉटरमार्क तपासा
वॉटरमार्क ही एम्बेड केलेली प्रतिमा आहे जी प्रकाशापर्यंत धरल्यावर दृश्यमान होते. महात्मा गांधींच्या प्रतिमेचे वॉटरमार्क आणि नोटेचे मूल्य तपासा. वॉटरमार्क गहाळ किंवा अस्पष्ट असल्यास, नोट बनावट असण्याची शक्यता आहे.
सूक्ष्म अक्षरांचे निरीक्षण करा
मायक्रो-लेटरिंग हे एक वैशिष्ट्य आहे जे केवळ भिंगाखाली दृश्यमान आहे. चलनी नोटेवरील सूक्ष्म अक्षरे तीक्ष्ण आणि स्पष्ट असावीत. अक्षरे इंग्रजी आणि हिंदीमध्ये असावीत आणि सुवाच्य असावीत. जर अक्षरे स्पष्ट किंवा सुवाच्य नसतील तर ती नोट बनावट असण्याची शक्यता आहे. मुद्रण गुणवत्ता तपासा चलनी नोटांची छपाई गुणवत्ता तीक्ष्ण आणि स्पष्ट असावी. रेषा कुरकुरीत असाव्यात आणि रंग चमकदार असावेत. जर प्रिंटचा दर्जा खराब असेल तर ती नोट बनावट असण्याची शक्यता असते.
कागदाची गुणवत्ता
कागदाचा दर्जा तपासा, चलनी नोटा छापण्यासाठी वापरलेला कागद सामान्य नाही कारण हा एक सुती कागद आहे जो 75 टक्के कापूस आणि 25 टक्के तागाचे मिश्रण आहे.
इंटाग्लिओ प्रिंटिंग पहा
इंटाग्लिओ प्रिंटिंग ही एक मुद्रण प्रक्रिया आहे जी नोटवर वर्धित प्रभाव निर्माण करते. वर्धित प्रभाव त्यावर आपली बोटे चालवून जाणवू शकतो. चलनी नोटेवरील इंटॅग्लिओ प्रिंटिंग स्पष्ट आणि धारदार असावे. जर प्रिंटिंग सपाट असेल आणि कोणताही वाढलेला प्रभाव नसेल तर नोट बनावट असण्याची शक्यता आहे.
अनुक्रमांक
प्रत्येक चलनी नोटेला एक अद्वितीय अनुक्रमांक असतो. नोटेवरील अनुक्रमांक तपासा आणि त्याची पुनरावृत्ती होत नाही किंवा नंबर गहाळ होत नाही याची खात्री करा. अनुक्रमांक गहाळ किंवा डुप्लिकेट असल्यास, नोट खोटी असण्याची शक्यता आहे.
मूळ नोटशी तुलना करा
बनावट नोट तपासण्याचा सर्वात सोपा मार्ग म्हणजे त्याच मूल्याच्या खऱ्या नोटेशी तुलना करणे. संशयित नोट खऱ्या चिठ्ठीसोबत ठेवा आणि त्यांची शेजारी शेजारी तुलना करा. रंग, पोत किंवा छपाई गुणवत्तेमध्ये कोणतेही फरक लक्षात घ्या. जर तुम्हाला काही फरक दिसला तर ही नोट बनावट असण्याची शक्यता आहे.
