नवी दिल्ली : जर तुमच्याकडे फाटलेल्या किंवा टेप केलेल्या नोटा असतील आणि ती नोट्स दुकानदार वा कोणीही घेण्यास नकार देत असेल तर काळजी करण्याची गरज नाहीय. कारण या कामाची बातमी वाचल्यानंतर तुम्हाला तुमच्या फाटलेल्या नोटांऐवजी परफेक्ट नोट्स मिळतील.
म्हणजेच, आता तुम्हाला कमी किंमतीत सवलतीत डॅमेज नोट चालवण्याची गरज नाही. टेप पेस्ट केलेली नोट बदलण्यासाठी आरबीआयने काही नियम केले आहेत. बँकेच्या नियमांनुसार तुम्ही या नोटा कशा बदलू शकता आणि तुम्हाला पूर्ण पैसे कसे परत मिळू शकतात. म्हणजेच, ही टेप स्टिकिंग नोट तुम्ही वैध कशी बनवू शकता.
फाटलेल्या नोटांवर आरबीआयचे नियम
आरबीआयचे म्हणणे आहे की जुन्या आणि फाटलेल्या नोटा सहजपणे बदलल्या जाऊ शकतात आणि यासाठी बँक तुमच्याकडून कोणतेही शुल्क आकारत नाही. परंतु, जर नोट खराबपणे जळाली असेल किंवा तिचे अनेक तुकडे झाले असतील तर अशा नोटा बदलल्या जाणार नाहीत. रिझर्व्ह बँकेच्या परिपत्रकानुसार, तुमच्या फाटलेल्या नोटा बदलण्यासाठी निश्चित मर्यादा आहे. उदाहरणार्थ, एखादी व्यक्ती एका वेळी जास्तीत जास्त 20 नोटा बदलू शकते, परंतु त्यांचे एकूण मूल्य 5,000 रुपयांपेक्षा जास्त नसावे. त्याच वेळी, खराबपणे जळलेल्या, फाटलेल्या नोटा बँकेत बदलल्या जाऊ शकत नाहीत, कारण त्या फक्त आरबीआयच्या इश्यू ऑफिसमध्ये जमा केल्या जाऊ शकतात.
बँक जबाबदारी
रिझर्व्ह बँकेच्या म्हणण्यानुसार, एटीएममधून खराब किंवा बनावट नोट बाहेर पडल्यास त्याची जबाबदारी बँकेची असेल. नोटेमध्ये कोणत्याही प्रकारचा दोष असल्यास त्याची तपासणी बँकेच्या कर्मचाऱ्यांनी करावी. नोटेवर अनुक्रमांक, महात्मा गांधींचा वॉटरमार्क आणि राज्यपालांची शपथ दिसल्यास बँकेला कोणत्याही परिस्थितीत नोट बदलावी लागेल.
नोट जितकी फाटली तितकी तिची किंमत जास्त
तुम्हाला पूर्ण पैसे परत मिळतील की नाही हे तुमच्या नोटेच्या स्थितीवर आणि नोटेच्या मूल्यावर अवलंबून आहे. किंचित फाटलेल्या नोटाच्या बाबतीत, तुम्हाला पूर्ण पैसे मिळतात, परंतु जर नोट जास्त फाटली असेल तर तुम्हाला काही टक्के रक्कम परत मिळेल. उदाहरणार्थ, जर तुमच्याकडे 2000 रुपयांची नोट असेल, ज्याचा 88 चौरस सेंटीमीटर भाग तुम्हाला त्याचे पूर्ण मूल्य देईल. दुसरीकडे, जर हिस्सा 44 चौरस सेंटीमीटर असेल तर अर्धी रक्कम दिली जाईल. त्याचप्रमाणे 200 रुपयांच्या फाटलेल्या नोटेचे 78 स्क्वेअर सेंटीमीटर सुरक्षित असेल तर पूर्ण पैसे उपलब्ध होतील, मात्र 39 स्क्वेअर सेंटीमीटरवर केवळ अर्धे पैसे उपलब्ध होतील.
दुसरे उदाहरण – जर रु. ५० पेक्षा कमी मूल्याच्या नोटेचा सर्वात मोठा तुकडा सामान्य नोटेच्या ५० टक्क्यांपेक्षा जास्त असेल तर या नोटेची देवाणघेवाण केल्यावर तिचे पूर्ण मूल्य प्राप्त होईल. जर 50 रुपयांपेक्षा जास्त मूल्याच्या नोटेचा सर्वात मोठा तुकडा सामान्य नोटेपेक्षा 80 टक्के किंवा जास्त असेल तर तुम्हाला या नोटेची संपूर्ण किंमत मिळेल.
एटीएममधून मिळालेली फाटलेली नोट कशी बदलायची?
एटीएममधून फुटलेल्या नोटा बदलण्यासाठी तुम्हाला ज्या बँकेच्या एटीएममधून नोटा बाहेर आल्या त्या बँकेत जावे लागेल. तिथे गेल्यावर तुम्हाला अर्ज लिहावा लागेल. ज्यामध्ये तुम्हाला पैसे कुठून काढण्यात आले याची तारीख, वेळ आणि ठिकाणाची माहिती लिहावी लागेल. यानंतर अर्जासोबत एटीएममधून ट्रान्झॅक्शन संबंधित स्लिपही जोडावी लागेल. जर स्लिप जारी केली नसेल, तर मोबाईलवर प्राप्त झालेल्या व्यवहाराचा तपशील द्यावा लागेल. यानंतर तुमच्या नोटा बँकेकडून लगेच बदलल्या जातील.
