नवी दिल्ली : एल निनो मुळे भारतात कमी पाऊस पडणार असल्याचे सांगितले जात आहे. मात्र त्यातच हवामान खात्याने सलग पाचव्या वर्षी सामान्य पाऊस पडण्याची शक्यता व्यक्त केली आहे. ही केवळ शेतकऱ्यांसाठीच नाही तर सर्वसामान्यांसाठीही आनंदाची बातमी आहे. मान्सूनच्या मध्यभागी मध्यम एल निनो तयार होण्याची शक्यता असली तरी, तरीही दीर्घकालीन सरासरीच्या ९६ टक्के पाऊस पडण्याची शक्यता आहे.
पृथ्वी विज्ञान विभागाचे सचिव एम. रविचंद्रन आणि हवामान विभागाचे महासंचालक डॉ. मृत्युंजय महापात्रा यांनी ही माहिती दिली. डॉ. मृत्युंजय महापात्रा यांनी सांगितले की, मान्सूनच्या चार महिन्यांमध्ये म्हणजेच जून ते सप्टेंबर या कालावधीमध्ये ८७ सेंटीमीटर पाऊस पडतो. हा आकडा 1971 -2020 च्या आकड्यांवर आधारित आहे. यावर्षी 87 सेंटीमीटरचा ९६ टक्के म्हणजे ८३.५ सेंटीमीटर पाऊस पडण्याची शक्यता आहे. हा पाऊस सामान्य पावसाप्रमाणेच आहे. सध्या देशामध्ये ६० टक्के शेती ही पावसावर अवलंबून आहे.
हवामान खात्याने दिलेल्या आकडेवारीनुसार, भारतामध्ये २०१९ मध्ये मान्सून दरम्यान ९७१.८ मिमी पाऊस पडला. २०२० मध्ये ९६१.४ मिमी, २०२१ मध्ये ८७४.५ मिमी आणि २०२२ मध्ये ९२४.८ मिमी पाऊस पडला होता. दरम्यान, एल नीनोमुळे दक्षिण अमेरिकेजवळील प्रशांत महासागरातील विषुववृत्ताभोवती सामान्य तापमानापेक्षा जास्त उष्ण तापमान असते. हे मान्सूनचे वारे कमकुवत होण्याशी आणि भारतात कमी पाऊस पडण्याशी संबंधित आहे.
ईशान्य आणि वायव्य भारतात सामान्य पाऊस
एल निनोमुळे दक्षिण अमेरिकेजवळील प्रशांत महासागरातील विषुववृत्ताभोवती सामान्य-सामान्य तापमान वाढते आणि ते मान्सूनचे वारे कमकुवत होण्याशी आणि भारतात कमी पावसाशी संबंधित आहे. महापात्रा म्हणाले की नैऋत्य मान्सून दरम्यान वायव्य भारत, पश्चिम मध्य आणि ईशान्य भागात सामान्य आणि सामान्यपेक्षा कमी पावसाचा अंदाज आहे. द्वीपकल्पीय प्रदेश, लगतचा पूर्व मध्य, पूर्व, ईशान्य प्रदेश आणि वायव्य भारताच्या काही भागात मध्यम पाऊस पडेल.
हे पण वाचा
ग्राहकांना मोठा धक्का! सोन्या-चांदीत विक्रमी वाढ; तपासून घ्या आजचा नवीनतम दर
नोकरीची मोठी संधी..! AIESL अंतर्गत विविध पदांवर भरती, या पद्धतीने करा अर्ज?
सरकारने कर्मचाऱ्यांना दिला 440 व्होल्टचा शॉक ! मोठे नुकसान होणार? नेमकं काय आहे
मान्सूनचे आगमन
देशात मान्सूनच्या आगमनाची सामान्य तारीख १ जून आहे. या तारखेला मान्सून प्रथम केरळमध्ये दाखल होतो आणि नंतर पुढे सरकतो. मात्र मान्सून केव्हा दार ठोठावेल, याचा अंदाज १५ मेच्या आसपास वर्तवण्यात आला आहे. त्याचप्रमाणे देशाच्या कोणत्या भागात किती पाऊस पडेल याचा अंदाजही जूनमध्ये जाहीर होणार आहे.
एल निनो म्हणजे काय?
अल निनोचा संपूर्ण जगाच्या हवामानावर परिणाम होतो. यामध्ये समुद्राचे तापमान ३ ते ४ अंशांनी वाढते. त्याचा परिणाम 10 वर्षांत दोनदा होतो. या परिणामामुळे जास्त पावसाच्या भागात कमी पाऊस आणि कमी पावसाच्या भागात जास्त पाऊस पडतो. भारतात, एल निनोमुळे, मान्सून जवळजवळ कमकुवत आहे, ज्यामुळे दुष्काळी परिस्थिती निर्माण होते.
देशात मान्सूनच्या आगमनाच्या तारखा
केरळ १ जून
चेन्नई ४ जून
मुंबई 11 जून
रायपूर, १६ जून
जमशेदपूर 14 जून
आयझॉल 05 जून
वाराणसी 20 जून
गया 16 जून
अजमेर 01 जुलै
लखनौ 23 जून
आझमगड 20 जून
छप्रा 18 जून
आग्रा ३० जून
दिल्ली 27 जून
भिवानी 03 जुलै
पिथौरागढ 20 जून
चंदीगड २६ जून
लडाख 23 जून
