नवी दिल्ली : माेदी सरकारने पाच वर्षांपूर्वी नाेटबंदी जाहीर करून २००० रुपयांच्या नव्या चलनी नाेटा बाजारात आणल्या. मात्र, आता या नाेटा बाजारातून दिसेनाशा झाल्या आहेत. दरम्यान, सरकारने 2000 रुपयांच्या नोटेबाबत मोठी माहिती दिली आहे. नोव्हेंबर महिन्यात नोटांची संख्या का कमी झाली हे सरकारने सांगितले.
या वर्षी नोव्हेंबरमध्ये बाजारात चलनात असलेल्या 2,000 रुपयांच्या नोटांची संख्या 2233 दशलक्ष नोटांवर आली आहे. एकूण नोटांच्या (NIC) ही संख्या 1.75 टक्के आहे, म्हणजेच आता बाजारात 2000 रुपयांच्या नोटांमध्ये घट झाली आहे, तर मार्च 2018 मध्ये ही संख्या 3363 कोटी होती.
अर्थ मंत्रालयातील राज्यमंत्री पंकज चौधरी यांनी राज्यसभेत एका प्रश्नाला उत्तर देताना सांगितले की, विशेष मूल्यांच्या नोटा छापण्याचा निर्णय सरकार आरबीआयच्या सल्ल्याने घेत आहे. याशिवाय लोकांचे व्यवहार आणि मागणी लक्षात घेऊन नोटांची उपलब्धता वाढवली किंवा कमी केली जाते.
“31 मार्च, 2018 पर्यंत, 2,000 रुपयांच्या 336.3 कोटी नोटा (MPCs) चलनात होत्या जे प्रमाण आणि मूल्याच्या संदर्भात NIC च्या अनुक्रमे 3.27 टक्के आणि 37.26 टक्के आहेत. तुलनेत, नोव्हेंबर 26, 2021 पर्यंत, 2,233 MPC कार्यरत होते, जे खंड आणि मूल्याच्या दृष्टीने NIC च्या अनुक्रमे 1.75 टक्के आणि 15.11 टक्के आहे.
चौधरी पुढे म्हणाले की, 2018-19 या वर्षापासून नोटांसाठी करन्सी प्रिंटिंग प्रेसमध्ये कोणताही नवीन इंडेंट टाकण्यात आलेला नाही.
“नोटाबंदीनंतर जारी करण्यात आलेल्या 2,000 रुपयांच्या नोटांचे चलन कमी होण्याचे कारण म्हणजे 2018-19 या वर्षापासून या नोटांच्या छपाईसाठी कोणताही नवीन इंडेंट ठेवण्यात आलेला नाही. याशिवाय, नोटाही खराब झाल्यामुळे त्या खराब होतात.
