नवी दिल्ली : करोडो लोक केंद्र सरकारच्या अनेक कल्याणकारी योजनांचा लाभ घेत आहेत, परंतु आज आपण अशा 5 सामाजिक सुरक्षा कल्याणकारी योजनांबद्दल बोलणार आहोत, ज्याबद्दल लोकांना जास्त माहिती नाही. प्रधानमंत्री श्रम योगी मानधन पेन्शन योजना, दुकानदार, व्यापारी आणि स्वयंरोजगार व्यक्तींसाठी राष्ट्रीय पेन्शन योजना (एनपीएस-व्यापारी), प्रधानमंत्री जीवन ज्योती विमा योजना इत्यादींच्या पात्रता आणि फायद्यांविषयी.
लाभार्थीच्या प्रवेश वयानुसार मासिक योगदान 55 ते 200 रुपयांपर्यंत आहे. या योजनेअंतर्गत लाभार्थी मासिक 50 टक्के योगदान देतो. त्याचबरोबर केंद्र सरकारही यात तितकेच योगदान देते. असंघटित कामगार म्हणजेच फेरीवाले, शेतीचे काम, बांधकाम साइटवर काम करणारे कामगार याचा लाभ घेऊ शकतात. त्याचबरोबर चामड्याचे उद्योग, हातमाग, मध्यान्ह भोजन, रिक्षा किंवा ऑटो व्हीलर, रॅग पिकर्स, सुतार, मच्छीमार हे देखील याचा लाभ घेऊ शकतात. या योजनेसाठी, वय 18 ते 40 वर्षांच्या दरम्यान असावे, तर मासिक उत्पन्न देखील 15,000 रुपयांपेक्षा कमी असावे.
दुकानदार, व्यापाऱ्यांसाठी राष्ट्रीय पेन्शन योजना
लाभार्थीच्या प्रवेश वयानुसार मासिक योगदान 55 ते 200 रुपयांपर्यंत आहे. दुकानदार किंवा मालक ज्यांची छोटी दुकाने, रेस्टॉरंट्स, हॉटेल्स आहेत किंवा जे रिअल इस्टेट दलाल आहेत इत्यादी या योजनेचा लाभ घेऊ शकतात. हे देखील आवश्यक आहे की त्यांनी EPFO, ESIC, PM-SYM मध्ये सामील होऊ नये आणि त्यांची वार्षिक उलाढाल 1.5 कोटी रुपयांपेक्षा जास्त नसावी.
प्रधानमंत्री जीवन ज्योती विमा योजना
प्रधानमंत्री जीवन ज्योती विमा योजना (PMJJBY) प्रधानमंत्री जीवन ज्योती विमा योजनेअंतर्गत दरवर्षी 330 रुपयांचा हप्ता भरला जातो. 18-50 वयोगटातील कोणीही या योजनेत गुंतवणूक करू शकतो. या पॉलिसी अंतर्गत परिपक्वता वय 50 वर्षे आहे. केंद्र सरकारच्या या टर्म प्लॅनचे दरवर्षी नूतनीकरण करावे लागते. यामध्ये विम्याची रक्कम 2 लाख रुपयांपर्यंत आहे. म्हणजेच, या योजने अंतर्गत, कोणत्याही कारणामुळे मृत्यू झाल्यास, आश्रित व्यक्तीला 2 लाख रुपयांची मदत मिळते.
पंतप्रधान सुरक्षा विमा योजना
18-70 वयोगटातील लोक PMSBY योजनेचा लाभ घेऊ शकतात. या योजनेचा वार्षिक प्रीमियम फक्त 12 रुपये आहे. PMSBY पॉलिसीचा प्रीमियम देखील थेट बँक खात्यातून कापला जातो. पॉलिसी खरेदी करताना बँक खाते PMSBY शी जोडलेले असते. पॉलिसीनुसार, विमा खरेदी करणाऱ्या ग्राहकाचा मृत्यू किंवा संपूर्ण अपंगत्व झाल्यास त्याच्या आश्रित व्यक्तीला 2 लाख रुपये मिळतात. त्याचवेळी, विमाधारक अपंग असल्यास, त्याला 1 लाख रुपयांपर्यंत मदत मिळते.
अटल पेन्शन योजना
अटल पेन्शन योजना असंघटित क्षेत्रात काम करणाऱ्या लोकांसाठी करण्यात आली होती, परंतु 18 ते 40 वर्षे वयाचा कोणताही भारतीय नागरिक या योजनेत गुंतवणूक करू शकतो. परंतु यासाठी त्यांचे बँक किंवा पोस्ट ऑफिसमध्ये खाते असावे. यामध्ये जर 18 वर्षांच्या व्यक्तीने दरमहा फक्त 42 ते 210 रुपये जमा केले तर त्याला 1 हजार ते 5 हजार रुपये पेन्शन मिळते. ही प्रीमियम रक्कम वयानुसार वाढते. 40 वर्षांच्या व्यक्तीसाठी 1 ते 5 हजार पेन्शनसाठी 291 ते 1454 रुपये जमा करावे लागतील.
