Parenting Tips : आजच्या स्पर्धेच्या युगात चांगले शिक्षण मिळवणं खूप महत्त्वाचं आहे. पण बऱ्याच घरांमध्ये एक सामायिक समस्या दिसून येते — “मुलं अभ्यास करत नाहीत”, “अभ्यास सांगावा लागतो”, किंवा “सतत मागे लागावं लागतं”. अशा वेळी पालक वैतागतात, रागावतात, आणि कधी कधी मुलांवर दबाव आणतात. पण यामुळे फायदा होत नाही, उलट मुलांमध्ये अभ्यासाप्रती नकारात्मक भावना निर्माण होते.
या समस्येवर उपाय आहे – सकारात्मक दृष्टिकोन आणि काही सोप्या पण प्रभावी ट्रिक्स! या लेखामध्ये अशाच काही ट्रिक्स आपण पाहणार आहोत, ज्या वापरून मुलं स्वखुशीने आणि नियमित अभ्यास करू लागतील – तेही तुमचं ओरडणं किंवा धमकावणं न लागता!
पालकांनी वापराव्यात अशा १० प्रभावी ट्रिक्स:
1. अभ्यासाचं वेळापत्रक तयार करा – पण त्यांच्या सहमतीने
वेळ सक्तीची नाही, समजुतीने द्या.
दिवसभराच्या वेळापत्रकात अभ्यास, खेळ, विश्रांती, जेवण यांचा समतोल असू द्या.
टाइमटेबल मुलांच्या खोलीत लावा आणि दररोज त्यांच्यासोबत बघा.
2. “अभ्यास” ला खेळासारखं बनवा
लहान मुलांसाठी flashcards, चित्रं, rhymes वापरा.
मोठ्या मुलांसाठी quiz, “who will answer first” गेम खेळा.
शिकणं ही “सजेशन्स” देणारी मजेशीर प्रक्रिया असल्याचं त्यांना वाटू द्या.
3. छोट्या उद्दिष्टांनी सुरुवात करा
“आज ५ इंग्रजी शब्द शिकूया”, “गणिताचा एक टप्पा पूर्ण करूया”.
लहान यशांवर त्यांचं कौतुक करा – clap करा, stickers द्या.
यामुळे आत्मविश्वास वाढतो आणि प्रयत्नांची आवड निर्माण होते.
4. अभ्यास करताना ब्रेक द्या – पण ठरवलेले
30 मिनिटांचा अभ्यास → 5 मिनिटांचा ब्रेक.
ब्रेकमध्ये stretching, पाणी, छोटं snack चालेल – मोबाईल नाही.
सततचा अभ्यास मुलांना कंटाळवाणा वाटतो – ब्रेक्स आवश्यक आहेत.
5. मुलांशी संवाद साधा – आदेश नको, समजून घ्या
“तुला काय कठीण वाटतं?”, “कुठे मदतीची गरज आहे?” असं विचारा.
एखादा विषय न समजल्यास रागावू नका, सोपं उदाहरण द्या.
मुलांना ऐकून घ्या – ते त्यांच्या अडचणी तुमच्यासमोर मोकळेपणाने मांडतील.
6. तुमचं स्वतःचं उदाहरण द्या
तुम्ही काही वाचत असल्याचं, शिकत असल्याचं दाखवा.
“मी पण आज १० मिनिटं पुस्तक वाचणार” असं सांगून त्यांना साथ द्या.
मूल आपल्या आई-वडिलांचं अनुकरण करतं – त्यांचा रोल मॉडेल बना.
7. संवेदनशीलतेने वागा – चुका क्षमाशीलतेने सांभाळा
प्रत्येक वेळेस शंभर टक्के यश होईलच असं नाही.
कमी मार्क्स, विसरलेला होमवर्क – रागावण्याऐवजी समजवा.
“चुका ही शिकण्याची पहिली पायरी आहे” हे शिकवा.
8. अभ्यासासाठी सकारात्मक जागा तयार करा
टेबल वरून घड्याळ, गोळ्या, मोबाईल हटवा.
व्यवस्थित उजेड, शांतता आणि आरामदायी खुर्ची असलेली जागा निवडा.
स्टडी एरिया म्हणजे “फोकसचा झोन” हे त्या मुलाला कळू द्या.
9. प्रत्येक यशाचं कौतुक करा
मोठं बक्षीस देणं गरजेचं नाही – कौतुकाचे शब्द पुरेसे असतात.
“व्वा, तू तर मस्त लिहिलं आहेस”, “हे उत्तर खूप चांगलं होतं” – अशा प्रतिक्रिया द्या.
घरात ‘शिकणं’ ही सकारात्मक गोष्ट आहे, हे वातावरण ठेवा.
10. स्टडी पार्टनर बना – शिक्षकासारखा नव्हे
“चल, मी विचारतो तू उत्तर दे”, “आपण दोघं मिळून कविता पाठ करूया”.
हे interactive शिक्षण त्यांना अधिक उत्साही आणि आत्मनिर्भर बनवतं.
त्यांच्यासोबत अभ्यास करून ते शिकताना तुम्हीही त्यांच्यासोबत “grow” होता.
अभ्यास हे केवळ पुस्तकांपुरतं मर्यादित नाही – तो सवयी, दृष्टिकोन आणि आनंदाशी जोडलेला असतो. तुमच्या मुलांनी अभ्यास करावा, त्यांना पुढे जावं वाटावं, यासाठी फक्त ओरडणं पुरेसं नाही – योग्य संवाद, सर्जनशीलता, आणि जरा थोडा धीर आवश्यक असतो.
पालकांनो, या ट्रिक्स वापरून बघा – अभ्यास म्हणजे ‘शिकण्याचा आनंद’ याकडे मुलांची दृष्टी बदलेल, आणि तुमचं पालकत्व अधिक प्रभावी आणि शांत होईल!
अभ्यासाचा तगादा लावू नका – अन्यथा काय परिणाम होतात?
अनेक वेळा पालक सतत “अभ्यास कर, अभ्यास कर” असा तगादा लावतात. यामुळे मुलांवर मानसिक ताण वाढतो. अभ्यास एक जबरदस्तीची गोष्ट वाटू लागते आणि त्यामुळे ते अभ्यासापासून पळ काढायला लागतात. काही मुलांमध्ये नैराश्याची लक्षणंही दिसतात – आत्मविश्वास कमी होतो, चिडचिड वाढते आणि ते सतत चुकत असल्याचं त्यांना वाटू लागतं.
अभ्यासावरचा तगादा हा त्यांच्या नैसर्गिक शिकण्याच्या प्रक्रियेला अडथळा ठरतो. अशा वेळी मुलं अभ्यास ‘का करावा’ याचं उत्तर शोधण्याऐवजी ‘कसा टाळावा’ हे शोधतात. अभ्यासात रस निर्माण होण्यासाठी संवाद, समजून घेणं, आणि योग्य वेळेवर प्रोत्साहन देणं आवश्यक आहे – कारण फक्त तगादा म्हणजे मार्गदर्शन नव्हे, आणि दबावाखाली शिकलेलं ज्ञान फार काळ टिकत नाही.
सकारात्मक अप्रोच ठेवा – शिकण्याला गोडी लागेल
मुलांच्या शिक्षणात सकारात्मक अप्रोच ठेवल्यास शिकण्याची प्रक्रिया सहज, आनंददायी आणि प्रेरणादायी होते. रागावण्याऐवजी शांतपणे संवाद साधणे, चुका झाल्यास समजून घेणे आणि प्रत्येक छोट्या प्रगतीवर कौतुक करणे – हे मूल शिकताना त्याला सुरक्षितता आणि आत्मविश्वास देतात. जेव्हा मुलांना वाटतं की “माझे आई-बाबा माझ्यावर विश्वास ठेवतात”, तेव्हा ते अधिक जबाबदारीने शिकू लागतात. अभ्यास ही शिक्षा नसून एक आनंददायी सवय आहे, हे त्यांना अशा सकारात्मक वागणुकीतूनच समजतं.
सरकारी नोकरी कुठे? वाचा –
रेल्वे भरती सुरू – 3115 जागा, कोणतीही परीक्षा नाही!
महाराष्ट्रात 1700 नव्या तलाठी पदांची भरती ; महत्त्वाची माहिती जाणून घ्या!
UPSC EPFO भरती 2025 : EO/AO आणि APFC 230 पदांसाठी संधी! थेट निवड पद्धतीने होणार भरती..
सुरक्षा सहाय्यक ५ हजार पदांची भरती जाहीर : १० वी पास असणाऱ्यांसाठी मोठी संधी
Teacher Recruitment 2025 : 12 हजार शिक्षक भरतीची मोठी संधी!
महाराष्ट्र जलसंपदा विभागात 1200+ पदांची मेगाभरती!
10वी, 12वी, ITI, डिप्लोमा, पदवीधर सर्वांना संधी
Latest news 👇🏻
CBSE New Rule :CBSE चा मोठा निर्णय! 8वी ते 12वीसाठी नवीन नियम लागू
केंद्रीय गुप्तचर विभागात 10वी पाससाठी 4987 जागांची मोठी संधी!
₹5 लाख ते ₹1 कोटी कव्हरेज – तुमच्यासाठी योग्य हेल्थ इन्शुरन्स कोणता?
‘लाडकी बहीण योजना’ : महिलांसाठी रक्षाबंधनाची खास भेट! ‘या’ दिवशी खात्यात जमा होणार 3000 रुपये
वेलदोडे खाण्याचे चमत्कारी फायदे
मतदार यादीत तुमचं नाव आहे का? 2025 साठी नाव कसं शोधाल ते येथे वाचा
80 वर्ष निरोगी आयुष्य हवंय?आयुर्वेदानुसार रोज पाळा ‘हे’ १० नियम
Motorola G85 5G स्मार्टफोनवर 50% सवलत – 21 हजाराचा मोबाईल Sale मध्ये फक्त ₹10,999
Meesho व्यवसाय करून कमवा लाखो रुपये | घरबसल्या कमाईची संधी, कुठलीही गुंतवणूक नाही!
संबंधीत बातम्या👇🏻
बजाज फायनान्सचे पर्सनल लोन घेणे झाले सोपे! 40 हजार ते 55 लाख पर्यंत मिळतंय कर्ज…
टर्म इन्शुरन्स म्हणजे काय? हा इन्शुरन्स घ्यायचा की नाही?
१० मिनिटात कर्ज मिळवा, खरं की खोटे?
Personal Loan 2025: कमी व्याजदरात त्वरित कर्ज मिळवा,EMI, पात्रता, आणि सर्वोत्तम बँका कोणत्या?
Indian IPO Boom 2025 : भारत दुसऱ्या क्रमांकावर IPO संख्येत, स्टार्टअप्सकडून विक्रमी निधी उभारणी
Loan without CIBIL Score: क्रेडिट स्कोअर नसतानाही मिळणार कर्ज? हे ५ पर्याय वापरा!
Gold Loan फायदे, तोटे,व्याजदर आणि सावधगिरी – सोने तारण कर्ज संपूर्ण माहिती
