महाराष्ट्र सरकारच्या मुख्यमंत्री माझी लाडकी बहीण योजनेअंतर्गत महिलांच्या खात्यात दिवाळीपूर्वी 1500 रुपयांचा हप्ता जमा होऊ लागला आहे. मात्र, लाभ सुरू ठेवण्यासाठी eKYC करणे अत्यावश्यक आहे. योजनेचे फायदे, पात्रता आणि प्रक्रिया जाणून घ्या.
मुंबई | प्रतिनिधी — महाराष्ट्र सरकारच्या “मुख्यमंत्री माझी लाडकी बहीण योजना (CM Ladki Bahin Yojana)” अंतर्गत महिलांच्या खात्यात दिवाळीपूर्वी 1500 रुपयांचा हप्ता जमा होऊ लागला आहे. ही आर्थिक मदत ही राज्यातील लाखो महिलांसाठी एक मोठी Diwali gift ठरत आहे. मात्र, सरकारकडून स्पष्ट करण्यात आले आहे की लाभ मिळवत राहण्यासाठी eKYC (Electronic Know Your Customer) प्रक्रिया पूर्ण करणे अत्यावश्यक आहे. KYC न केल्यास हप्ता थांबू शकतो आणि बँक खात्यात पैसे अडकण्याची शक्यता आहे.
योजनेचा उद्देश — महिलांना आर्थिक स्वावलंबन
“मुख्यमंत्री माझी लाडकी बहीण योजना” ही महिलांच्या सामाजिक आणि आर्थिक सबलीकरणासाठी सुरू करण्यात आलेली आहे. 21 ते 65 वयोगटातील प्रत्येक पात्र महिलेला दरमहा ₹1500 इतकी थेट आर्थिक मदत (Direct Benefit Transfer – DBT) दिली जाते. या माध्यमातून महिला स्वतःच्या आणि कुटुंबाच्या आर्थिक गरजा पूर्ण करू शकतात.
राज्य सरकारने या योजनेला “Empowerment through Direct Support” असे नाव दिले असून, ही योजना महिलांना financial independence मिळवून देण्यासाठी प्रभावी ठरत आहे.
Online eKYC अनिवार्य — सरकारचा कडक इशारा
महिला आणि बालविकास मंत्री आदिती तटकरे यांनी सांगितले की, योजनेचा लाभ सातत्याने मिळावा यासाठी eKYC प्रक्रिया पूर्ण करणे बंधनकारक करण्यात आले आहे. अनेक लाभार्थींच्या खात्यांमध्ये DBT रकमेत विलंब होत असल्याचे दिसून आले होते. त्यामुळे पारदर्शकता राखण्यासाठी आणि duplicate beneficiaries टाळण्यासाठी eKYC अत्यावश्यक ठरली आहे.
तटकरे म्हणाल्या, “राज्य सरकारने official portal ladakibahin.maharashtra.gov.in सुरू केले असून, महिलांनी आपल्या Aadhaar linked mobile number चा वापर करून ऑनलाईन पडताळणी करावी. ही प्रक्रिया अगदी सोपी आणि सुरक्षित आहे.”
💡 eKYC प्रक्रिया कशी कराल? (Step-by-Step Guide)
जर तुम्ही या योजनेची लाभार्थी असाल, तर खालीलप्रमाणे काही सोप्या पायऱ्यांमधून तुम्ही तुमचे eKYC करू शकता –
1. अधिकृत वेबसाइटला भेट द्या — ladakibahin.maharashtra.gov.in
2. मुख्यपृष्ठावरील “eKYC” बॅनरवर क्लिक करा.
3. तुमचा Aadhaar Number आणि कॅप्चा कोड भरा.
4. “Send OTP” बटणावर क्लिक करा.
5. तुमच्या आधारशी संलग्न मोबाइलवर आलेला OTP प्रविष्ट करा.
6. OTP पडताळणीनंतर प्रक्रिया पूर्ण होईल.
ही प्रक्रिया पूर्ण झाल्यावर तुम्हाला “eKYC successful” असा मेसेज दिसेल आणि पुढील महिन्यांमध्ये 1500 रुपयांची मदत थेट तुमच्या खात्यात जमा होत राहील.
अर्ज करताना आवश्यक कागदपत्रे
eKYC व्यतिरिक्त, काही कागदपत्रे अर्जासाठी आवश्यक आहेत.
आधार कार्ड
पासपोर्ट साईज फोटो
निवासी पुरावा (15 वर्षे जुने रेशन कार्ड, मतदार ओळखपत्र, जन्म दाखला इ.)
विवाह प्रमाणपत्र (जर अलीकडेच लग्न झाले असेल तर पतीचे रेशन कार्ड)
आधारशी संलग्न बँक खाते तपशील
प्रतिज्ञापत्र (Declaration Form)
पात्रता निकष (Eligibility Criteria)
ही योजना राज्यातील सर्व महिलांसाठी खुली असली, तरी काही निकष निश्चित करण्यात आले आहेत —
अर्जदार महाराष्ट्राची रहिवासी असावी.
कुटुंबाचे वार्षिक उत्पन्न ₹2.5 लाखांपेक्षा कमी असावे.
वय 21 ते 65 वर्ष दरम्यान असावे.
आधारशी जोडलेले बँक खाते आवश्यक.
कंत्राटी कामगार, आउटसोर्स कर्मचारी, स्वयंसेवक यांनाही लाभ मिळू शकतो.
विवाहित, विधवा, घटस्फोटित, परित्यक्त आणि अविवाहित महिला सर्व पात्र आहेत.
थेट बँक खात्यात पैसे (DBT System)
योजनेअंतर्गत मिळणारी मदत थेट DBT (Direct Benefit Transfer) प्रणालीद्वारे बँक खात्यात जमा केली जाते. एका वर्षात लाभार्थींना 18,000 रुपयांची मदत मिळते. सरकारने यासाठी स्वतंत्र DBT tracking system विकसित केला आहे, ज्यामुळे प्रत्येक लाभार्थीला पैसे वेळेवर मिळतील याची खात्री होते.
राज्यभरातील लाखो महिलांच्या खात्यात दिवाळीच्या पार्श्वभूमीवर हप्ता जमा होऊ लागल्याने आनंदाचे वातावरण आहे. Financial inclusion या दिशेने हे मोठे पाऊल मानले जात आहे.
शासनाचे आवाहन — “लवकरात लवकर eKYC करा”
राज्य सरकारने जाहीर केले आहे की, ज्यांनी अद्याप eKYC केलेले नाही त्यांनी दोन महिन्यांच्या आत ही प्रक्रिया पूर्ण करावी. अन्यथा लाभ बंद होईल. सरकारने यासंदर्भात जिल्हा प्रशासनाला सूचना दिल्या असून, स्थानिक Gram Panchayat offices आणि CSC centers मध्येही सुविधा उपलब्ध आहेत.
बँकांच्या माध्यमातून मदत वितरण
महिलांच्या खात्यात रक्कम थेट जमा होत असल्याने बँकांवर अतिरिक्त ताण येत आहे. तरीसुद्धा Bank of Maharashtra, State Bank of India, Axis Bank, HDFC Bank यांसारख्या अनेक बँकांनी स्वतंत्र हेल्पडेस्क उभारल्या आहेत. महिलांना SMS आणि ई-मेलद्वारे व्यवहाराची माहिती दिली जात आहे.
Technology-driven योजना
या योजनेत Digital Governance आणि Data Transparency यांना प्राधान्य देण्यात आले आहे. Biometric authentication, OTP verification, आणि Aadhaar-linked verification यांमुळे प्रक्रिया सुरक्षित आणि फसवणुकीपासून मुक्त आहे.
राज्य सरकारच्या म्हणण्यानुसार, ही योजना Women Empowerment आणि Digital India Mission या दोन्हींच्या उद्दिष्टांना पूरक आहे.
महिलांचा प्रतिसाद — “आता खरंच आपले सरकार आपल्यासाठी काम करतंय”
राज्यातील अनेक महिलांनी योजनेबद्दल समाधान व्यक्त केले आहे. पुण्याच्या कांचन पाटील म्हणतात, “दरमहा मिळणारे 1500 रुपये म्हणजे आमच्यासाठी मोठा दिलासा आहे. यामुळे घरखर्चात हातभार लागतो आणि स्वावलंबनाची भावना निर्माण होते.”
तर नागपूरच्या सीमा काळे म्हणतात, “मी माझ्या मोबाईलवरून eKYC केली, प्रक्रिया सोपी आहे. पैसे खात्यात आले हे पाहून आनंद झाला.
सोशल मीडियावर चर्चेचा विषय
“CM Ladki Bahin Yojana” या नावाने सोशल मीडियावर ट्रेंड सुरू झाला आहे. #LadkiBahinYojana, #WomenEmpowerment, #DigitalIndia हे हॅशटॅग्स हजारोंनी वापरले जात आहेत. ट्विटर (X) आणि फेसबुकवर महिलांनी screenshots शेअर करत “Thank You Maharashtra Government” असा ट्रेंड लावला आहे.
तज्ज्ञांचे मत
अर्थतज्ज्ञांच्या मते, ही योजना ग्रामीण आणि निमशहरी भागातील महिलांना financial security देते. “महिलांच्या हातात पैसे येणे म्हणजे कुटुंबाच्या विकासात गुंतवणूक होणे,” असे अर्थतज्ज्ञ प्रा. शैलजा देशमुख यांनी सांगितले. त्यांनी पुढे सांगितले, “eKYC प्रणालीमुळे transparency वाढेल आणि सरकारचा खर्च नियंत्रित राहील.”
राज्य सरकार या योजनेचा विस्तार करून त्यात skill development आणि micro-business support यांसारख्या उपयोजना जोडण्याचा विचार करत आहे. त्यामुळे भविष्यात ही योजना केवळ आर्थिक मदत न राहता “Complete Women Development Model” ठरेल.
“मुख्यमंत्री माझी लाडकी बहीण योजना” ही केवळ आर्थिक सहाय्य योजना नाही, तर महिलांच्या स्वाभिमानाचे प्रतीक आहे. सरकारने eKYC अनिवार्य करून पारदर्शकतेचा नवा आदर्श निर्माण केला आहे. दिवाळीच्या निमित्ताने महिलांच्या खात्यात जमा होणारा हा 1500 रुपयांचा हप्ता म्हणजे राज्य सरकारकडून दिलेला Festival Bonus आहे, ज्यामुळे लाखो महिलांच्या चेहऱ्यावर आनंद फुलला आहे.
Global Market Crash: ट्रम्पच्या घोषणेनंतर जग हादरलं
