नवी दिल्ली : भारतीय रिझर्व्ह बँकेने दोन हजार रुपयांच्या नोटा चलनातून बाद करण्याचा निर्णय जाहीर केला असून तुमच्याकडे असलेल्या 2,000 रुपयांच्या नोटा तुम्ही आता कोणत्याही बँकेत जाऊन बदलू शकता आणि यासाठी एक वेळ मर्यादा निश्चित करण्यात आली आहे. 30 सप्टेंबरपर्यंत 2000 च्या नोटा जवळच्या बँकांमध्ये बदलता येतील. 30 सप्टेंबरनंतर काय होईल ते जाणून घेऊया?
30 सप्टेंबरनंतर काय होईल?
‘क्लीन नोट पॉलिसी’ अंतर्गत हा निर्णय घेण्यात आल्याचे आरबीआयने म्हटले आहे. त्यानुसार 2000 च्या नोटांची वैधता सध्या कायम राहील, म्हणजेच ती कायदेशीर निविदा राहील. 23 मे ते 30 सप्टेंबर पर्यंत तुम्ही बँकेत जाऊन ते बदलून घेऊ शकाल. तोपर्यंत तुम्ही या नोटा बाजारात व्यवहार करू शकता आणि 30 सप्टेंबरनंतर तुम्हाला त्या बदलण्यासाठी आरबीआयकडे जावे लागेल. जर तुम्ही तुमच्या 2000 च्या नोटा 30 सप्टेंबरपर्यंत बँकेतून बदलू शकत नसाल तर त्यानंतर तुम्ही RBI मार्फत त्या बदलू शकाल.
एकाच वेळी किती नोटा बदलल्या जातील?
म्हणजेच लोक बँकांमध्ये दोन हजार रुपयांच्या नोटा बदलत राहतात. या नोटा बाजारातून काढून टाकल्या जातील, ज्या बँकांमध्ये जमा केल्या जातील, त्या पुन्हा दिल्या जाणार नाहीत. अशाप्रकारे, ते पुन्हा प्रचलित होणार नाहीत आणि पूर्णपणे काढून टाकले जातील. बँकांमधील इतर ग्राहकांना कोणतीही अडचण येऊ नये म्हणून आरबीआयने सांगितले आहे की, एकाच वेळी फक्त 20,000 रुपयांच्या दोन हजाराच्या नोटा बदलल्या जाऊ शकतात, म्हणजेच एका वेळी फक्त 10 नोटा बदलल्या जातील. 2000 रुपयांच्या नोटेशी संबंधित अनेक खास गोष्टी आहेत, जसे की 2021 मध्ये केंद्र सरकारने लोकसभेत माहिती दिली होती की 2018 पासून 2000 रुपयांची एकही नोट छापलेली नाही.
हे पण वाचा..
आनंदाची बातमी! तीन दिवस आधीच मान्सून अंदमानात दाखल, महाराष्ट्रात कधी दाखल होणार?
FTII मार्फत पुण्यात सरकारी नोकरी मिळविण्याची सुवर्णसंधी..! जाणून घ्या पात्रता?
मलायका अरोराचा बोल्ड लूक पाहिलात का? पहा हे फोटो..
2000 च्या नोटांची छपाई कधी थांबली?
2000 ची नोट नोव्हेंबर 2016 मध्ये सादर करण्यात आली होती आणि 2018-19 नंतर तिची छपाई बंद करण्यात आली होती. 2000 ची नोट तशीच दिसत नव्हती. ना एटीएममधून बाहेर पडत होते, ना बँकांमध्ये मिळत होते. स्वच्छ नोट धोरणांतर्गत 2000 रुपयांच्या नोटा चलनात आणल्या जात आहेत. 1988 मध्ये त्याची अंमलबजावणी झाली. त्यावेळी देशातील बनावट नोटांच्या चलनाला आळा घालण्यासाठी ही योजना सुरू करण्यात आली होती. या धोरणाचा देशाच्या अर्थव्यवस्थेवर मोठा परिणाम झाला कारण यामुळे लोकांना जुन्या नोटा बँकांमध्ये जमा करून त्याऐवजी नवीन नोटा घेणे भाग पडले. त्या वेळी बाजारात रोख रकमेचा तुटवडा असला तरी. पण यावेळी परिस्थिती पूर्णपणे वेगळी आहे. बाजारात ना चलनाचा तुटवडा आहे ना 2000 च्या नोटांवर कोणत्याही प्रकारचे अवलंबित्व आहे.
बाजारात 2000 च्या किती नोटा आहेत?
RBI ने आपल्या प्रेस नोटमध्ये म्हटले आहे की 2000 च्या 89% नोटा मार्च 2017 पूर्वी छापल्या गेल्या होत्या. 2000 च्या 89% नोटांचे वय पूर्ण झाले आहे. 2000 च्या फक्त 10.8% नोटा चलनात आहेत. बाजारात खरेदी-विक्रीसाठी त्यांचा फार कमी वापर केला जात आहे आणि इतर सर्व मूल्यांच्या नोटांची आवश्यकता पूर्ण करण्यास सक्षम आहेत. तथापि, तुम्ही खात्री बाळगा की तुमची 2,000 रुपयांची नोट अजिबात निरुपयोगी होणार नाही आणि त्याबद्दल कोणतेही प्रश्न उद्भवणार नाहीत. जर तुमच्याकडे या नोटा असतील तर धीर धरा आणि 23 मे पासून तुम्हाला त्या कोणत्याही बँकेत बदलण्याची पूर्ण संधी मिळेल.
