नवी दिल्ली : संधिवाताच्या रोगाविषयी लोकांना जागरूक करण्यासाठी दरवर्षी 12 ऑक्टोबर रोजी जागतिक संधिवात दिवस साजरा केला जातो. एका अहवालानुसार, 40 टक्के पुरुष आणि 47 टक्के महिलांना त्यांच्या आयुष्यात संधिवात होतो. डॉक्टर म्हणतात की काही पदार्थ शरीरातील दाह वाढवून संधिवात अधिक गंभीर बनवू शकतात. त्यामुळे सांधेदुखीच्या रुग्णांनी अशा सर्व. गोष्टींपासून दूर राहावे.
ग्लूटेन युक्त पदार्थ- गहू, बार्ली आणि ओट्स सारख्या धान्यांमध्ये ग्लूटेन नावाचे प्रोटीन असते. या प्रथिनामध्ये अनेक प्रकारचे घटक आढळतात. त्यात ग्लियाडिन नावाचा घटक देखील असतो, जो काही लोकांच्या शरीराला हानी पोहोचवतो. ग्लूटेन जळजळ होण्याची समस्या देखील वाढवते, म्हणून संधिवात टाळण्यासाठी डॉक्टर ग्लूटेन-मुक्त आहार घेण्याची शिफारस करतात.
लाल मांस- काही अभ्यासांनी दावा केला आहे की कच्चे मांस आणि प्रक्रिया केलेले मांस जळजळीसाठी जबाबदार आहेत, जे संधिवात लक्षणे खराब करू शकतात. 25,630 वर करण्यात आलेल्या अभ्यासात दावा करण्यात आला आहे की लाल मांसाचे जास्त सेवन केल्याने दाहक संधिवात होण्याचा धोका वाढू शकतो.
उच्च साखर- डॉक्टरांचे म्हणणे आहे की सांधेदुखीच्या रुग्णांनी त्यांच्या आहारात साखरेचे प्रमाण संतुलित केले पाहिजे. कँडी, सोडा, आइस्क्रीम किंवा सॉस सारखे कोणतेही ‘जोडलेले साखर’ पदार्थ खाणे टाळा. 217 लोकांच्या अभ्यासात, साखर असलेल्या 20 अशा गोष्टी ओळखल्या गेल्या ज्यामुळे संधिवाताचा धोका वाढतो.
जास्त प्रमाणात मीठ- तज्ञांचे म्हणणे आहे की संधिवात मीठाच्या संतुलित प्रमाणात काळजी घेणे फार महत्वाचे आहे. कॅन केलेला सूप, पिझ्झा, चीज किंवा प्रोसेस्ड मीट यासारख्या पदार्थांमध्ये जास्त प्रमाणात मीठ असते. उंदरांवर 62 दिवसांच्या अभ्यासानुसार, मीठाचे संतुलित प्रमाण संधिवाताचा धोका कमी करते.
भाजी तेल- ओमेगा -6 फॅट्समध्ये जास्त आणि ओमेगा -3 फॅट्समध्ये कमी असलेला आहार देखील ऑस्टियोआर्थराइटिस आणि संधिवाताच्या बाबतीत धोकादायक ठरू शकतो. हे दोन्ही चरबी शरीरासाठी खूप महत्वाचे आहेत, परंतु अनेक पाश्चिमात्य आहारांमध्ये ओमेगा -6 आणि ओमेगा -3 चे गुणोत्तर असंतुलन जळजळीसाठी जबाबदार असू शकते. म्हणून, जेव्हा आपण माशांमधून ओमेगा -3 चरबी वापरता, तेव्हा त्या वेळी वनस्पती तेलात असलेले ओमेगा -6 चरबी टाळले पाहिजेत.
AGEs असलेले पदार्थ – प्रगत ग्लाइकेशन एंड प्रॉडक्ट्स (AGEs) हे शर्करा, प्रथिने आणि चरबी यांच्यातील प्रतिक्रियेमुळे तयार झालेले रेणू असतात. ते सहसा प्राण्यांचे कच्चे मांस किंवा विविध प्रकारच्या स्वयंपाकाच्या पद्धतींमुळे तयार होतात. उच्च प्रथिने किंवा जास्त चरबीयुक्त प्राणी असलेले आहार जे तळलेले, भाजलेले, ग्रील्ड किंवा भाजलेले असतात हे AGE चे मुख्य स्त्रोत आहेत. दाहक संधिवात, अशा गोष्टी काटेकोरपणे टाळल्या पाहिजेत.
अल्कोहोल- दाहक संधिवात असलेल्या रुग्णांनी अल्कोहोलचे सेवन निश्चितपणे थांबवावे. स्पॉन्डिलोआर्थराइटिसने ग्रस्त 278 रुग्णांवर केलेल्या अभ्यासानुसार, दाहक संधिवात पाठीच्या कण्यावर आणि सॅक्रोइलियाकवर परिणाम करते. अशा लोकांमध्ये अल्कोहोलचे सेवन केल्याने त्यांच्या स्पाइनल स्ट्रक्चरलाही नुकसान होते.
प्रक्रिया केलेले अन्न- अल्ट्रा प्रोसेस्ड फूड आयटममध्ये परिष्कृत धान्य, अतिरिक्त साखर आणि विविध प्रकारचे दाहक घटक असतात. अशा गोष्टी संधिवात रुग्णांच्या समस्या देखील वाढवू शकतात. संधिवात संधिवात असलेल्या 56 रुग्णांवर केलेल्या संशोधनात असे सुचवले आहे की अल्ट्रा-प्रोसेस्ड फूडचा जास्त वापर केल्याने हृदयरोग आणि रक्तातील साखरेचे प्रमाण वाढू शकते.
