नवी दिल्ली : बऱ्याचदा तुमच्या खिशातून किंवा पर्समधून एक फाटलेली नोट बाहेर येत असेल, ज्यामुळे तुम्हाला राग येईल. अनेक वेळा दुकानदार, रिक्षा विक्रेता किंवा कोणीही फाटलेल्या नोटा घेण्यास नकार देतात. पण तुम्हाला माहित आहे का की, फाटलेल्या नोटा बँकेत सहज बदलल्या जाऊ शकतात. जर तुमच्याकडे फाटलेल्या नोटा असतील किंवा अशा नोटा एटीएममधून दिल्या गेल्या असतील तर तुम्ही लगेच बँकेत जाऊन बदलू शकता. नाही म्हणण्याचा अधिकार बँकेला नाही.
बँक तुमच्या फाटलेल्या नोटा बदलण्यास कधीही नकार देऊ शकत नाही. तुमच्याकडे असलेल्या फाटलेल्या नोटेनुसार बँक तुम्हाला पैसे परत करेल. अनेक वेळा नोटा चुकून फाटल्या जातात किंवा खूप जुन्या किंवा थकलेल्या नोटा देखील फाटल्या जातात. अशा परिस्थितीत बँका सहजपणे या नोटा बदलू शकतात.
नोट्स अशा प्रकारे बदलल्या जातात
भारतीय रिझर्व्ह बँकेच्या मते, कोणतीही बँक विस्कटलेल्या किंवा जुन्या किंवा फाटलेल्या नोटा स्वीकारण्यास नकार देऊ शकत नाही. फक्त अशा नोटा बनावट असू नयेत. आम्ही तुम्हाला सांगू की बँक चलन बदलण्यासाठी कोणतेही शुल्क घेत नाही. त्याच वेळी, आपण त्या बँकेचे ग्राहक असणे आवश्यक नाही. तुम्ही फक्त जवळच्या बँकेत जाऊन तुमच्या फाटलेल्या नोटा बदलू शकता.
बँक नोटची स्थिती तपासते
कृपया लक्षात घ्या की नोट बदलणे बँकेवर अवलंबून आहे. कोणताही ग्राहक बँकेला नोटा बदलण्यास भाग पाडू शकत नाही. बँक नोट बदलताना, ती जाणूनबुजून फाटली गेली आहे का हे तपासणे आवश्यक आहे. याशिवाय बँक नोटची स्थिती देखील पाहते आणि त्यानंतरच ती बदलते.
आरबीआयच्या नियमांनुसार, खराब जळलेल्या, खंडित झाल्यास नोटांची देवाणघेवाण करता येत नाही. अशा नोटा फक्त RBI च्या इश्यू ऑफिसमध्ये जमा करता येतात. अशा नोटांद्वारे तुम्ही तुमचे बिल किंवा कर बँकेतच भरू शकता.
अर्धी रक्कम देण्याची तरतूद
भारतीय रिझर्व्ह बँकेच्या नियमांनुसार, 1 ते 20 रुपयांपर्यंतच्या नोटांमध्ये अर्धी रक्कम देण्याची तरतूद नाही, या नोटा पूर्ण भरल्या जातात. त्याचबरोबर 50-2000 रुपयांच्या नोटात अर्धा रुपया देण्याची तरतूद आहे.
