नवी दिल्ली: मागील काही महिन्यामध्ये गॅस सिलेंडरचे दर मोठ्या प्रमाणत वाढले आहे. एलपीजी सिलेंडरची किंमत ९०० पर्यंत पोहोचेले आहे. त्यात गॅस सिलेंडरवरील सबसिडी देखील बंद करण्यात आल्याने सर्वसामान्यांना मोठा फटका बसला आहे. दरम्यान, एलपीजी सिलेंडरच्या सबसिडीबाबत मोठी बातमी मिळू शकते. एलपीजी सिलिंडरच्या वाढत्या महागाईबाबत सरकारची मते अद्याप समोर आलेली नाहीत. परंतु सरकारचे अंतर्गत मूल्यांकन दर्शवते की ग्राहक सिलिंडरसाठी 1000 रुपयांपर्यंत पैसे देण्यास तयार आहेत.
सूत्रांच्या माहितीनुसार, सरकार एलपीजी सिलिंडरबाबत दोन भूमिका घेऊ शकते. प्रथम, एकतर सरकारने अनुदानाशिवाय सिलिंडरचा पुरवठा करावा. दुसरे म्हणजे, काही निवडक ग्राहकांना अनुदानाचा लाभही दिला पाहिजे.
अनुदानावर सरकारची योजना काय आहे?
सबसिडी देण्याबाबत सरकारकडून अद्याप काहीही स्पष्ट करण्यात आलेले नाही. परंतु आतापर्यंत मिळालेल्या माहितीनुसार, 10 लाख रुपयांच्या उत्पन्नाचा नियम लागू राहील आणि उज्ज्वला योजनेच्या लाभार्थ्यांना अनुदानाचा लाभ मिळेल. आम्ही तुम्हाला सांगू की उर्वरित लोकांसाठी सबसिडी समाप्त होऊ शकते.
आता अनुदानाची स्थिती काय आहे?
काही ठिकाणी एलपीजीवरील सबसिडी गेल्या अनेक महिन्यांपासून बंद करण्यात आली आहे आणि हा नियम मे २०२० पासून लागू आहे. आंतरराष्ट्रीय बाजारपेठेत कोरोना महामारी दरम्यान कच्च्या तेलाच्या आणि वायूच्या किमती सतत घसरल्यानंतरच हे पाऊल उचलण्यात आले. मात्र, या वेळेपर्यंत सरकारने एलपीजी सिलिंडरवरील सबसिडी पूर्णपणे बंद केलेली नाही.
सरकार सबसिडीवर खूप करते
आर्थिक वर्ष 2021 मध्ये अनुदानावर सरकारचा खर्च 3,559 रुपये होता. आर्थिक वर्ष 2020 मध्ये हा खर्च 24,468 कोटी रुपये होता. वास्तविक हे डीबीटी योजनेअंतर्गत आहे, जे जानेवारी 2015 मध्ये सुरू करण्यात आले होते, ज्याअंतर्गत ग्राहकांना विनाअनुदानित एलपीजी सिलेंडरसाठी संपूर्ण रक्कम भरावी लागते. त्याच वेळी, सरकारच्या वतीने ग्राहकांच्या बँक खात्यावर अनुदानाचे पैसे परत केले जातात. हा परतावा थेट असल्याने या योजनेला DBTL असे नाव देण्यात आले आहे.
किंमत सतत वाढत आहे
1 सप्टेंबर रोजी सरकारने एलपीजी सिलेंडरच्या किमतीत 25 रुपयांची वाढ केली होती. ही वाढ 14.2 किलो सिलिंडर अर्थात घरगुती गॅसवर करण्यात आली. या वाढीमुळे दिल्लीत सिलिंडरची किंमत 884.50 रुपयांवर गेली आहे. मुंबईत 14.2 किलो एलपीजी सिलेंडरची किंमत सध्या 884.50 रुपये आणि चेन्नईमध्ये 900.50 रुपये आहे. म्हणजेच गॅसची किंमत सतत वाढत आहे.
