नवी दिल्ली : गेल्या काही वर्षात मोबाईल चोरीचे प्रमाण मोठ्या प्रमाणात वाढले असून सार्वजनिक ठिकाणी गर्दीमध्ये मोबाइल हरवण्याचे किंवा चोरीस जाण्याचे प्रकार सतत घडताना पाहायला मिळत आहे. मात्र मोबाइल चोरीला गेल्यावर तो परत मिळणार का? त्याचा कोणी गैरवापर तर करणार नाही ना? असे प्रश्न पडतात. मात्र आता हरवलेले किंवा चोरीला गेलेले मोबाईल फोन ‘ब्लॉक’ किंवा ट्रेस करू शकतील.
भारत सरकारने मोबाईल फोनची चोरी रोखण्यासाठी एक यंत्रणा तयार केली आहे, ज्याला मिळालेले यश पाहून आता देशातील सर्व राज्यांमध्ये त्याची अंमलबजावणी करण्याचे काम सुरू आहे. सरकार या आठवड्यात ट्रॅकिंग सिस्टम सुरू करणार आहे. या प्रणालीद्वारे, देशभरातील लोक त्यांचे हरवलेले किंवा चोरीला गेलेले मोबाईल फोन ‘ब्लॉक’ किंवा ट्रेस करू शकतील. एका वरिष्ठ सरकारी अधिकाऱ्याने ही माहिती दिली. टेक्नॉलॉजी डेव्हलपमेंट बॉडी सेंटर फॉर डेव्हलपमेंट ऑफ टेलिमॅटिक्स (CDoT) दिल्ली, महाराष्ट्र, कर्नाटक आणि ईशान्य क्षेत्रासह काही दूरसंचार मंडळांमध्ये प्रायोगिक तत्त्वावर सेंट्रल इक्विपमेंट आयडेंटिटी रजिस्टर (CEIR) प्रणाली चालवत आहे. दूरसंचार विभागाच्या एका अधिकाऱ्याने सांगितले की, आता ही प्रणाली संपूर्ण देशात सुरू केली जाऊ शकते.
17 मे रोजी विशेष प्रणाली सुरू करण्यात येणार आहे
सीईआयआर प्रणाली 17 मे रोजी देशभरात सुरू केली जाईल, असे अधिकाऱ्याने सांगितले. संपर्क साधला असता, सीडीओटीचे मुख्य कार्यकारी अधिकारी आणि प्रकल्प मंडळाचे अध्यक्ष राजकुमार उपाध्याय यांनी तारखेची पुष्टी केली नाही, परंतु ते म्हणाले की तंत्रज्ञान संपूर्ण भारतात सादर करण्यासाठी तयार आहे.
उपाध्याय म्हणाले, ही यंत्रणा तयार असून आता या तिमाहीत ती संपूर्ण भारतात तैनात केली जाईल. याद्वारे, लोक त्यांचे हरवलेले मोबाइल फोन ब्लॉक आणि ट्रॅक करण्यास सक्षम असतील. सर्व दूरसंचार नेटवर्कवर क्लोन केलेल्या मोबाईल फोनचा वापर शोधण्यासाठी CDOT ने नवीन वैशिष्ट्ये जोडली आहेत.
IMEI चे प्रकटीकरण अनिवार्य
सरकारने भारतात मोबाईल उपकरणांची विक्री करण्यापूर्वी आंतरराष्ट्रीय मोबाइल उपकरण ओळख (IMEI-15 अंकी क्रमांक) उघड करणे बंधनकारक केले आहे. मोबाइल नेटवर्क्समध्ये त्यांच्या नेटवर्कमध्ये अनधिकृत मोबाइल फोन्सचा प्रवेश शोधण्यासाठी मंजूर IMEI क्रमांकांची सूची असेल.
दूरसंचार ऑपरेटर आणि CEIR प्रणालीकडे डिव्हाइसचा IMEI नंबर आणि त्याच्याशी संबंधित मोबाइल नंबरची माहिती असेल. काही राज्यांमध्ये ही माहिती हरवलेले किंवा चोरीला गेलेले मोबाईल शोधण्यासाठी CEIR द्वारे वापरले जाईल.
